Innovatie van clientmedezeggenschap in de Bascule

04 april

Hoe zetten we de cliënt centraal?

’De cliënt centraal’… Een mooi uitgangspunt in de zorg, maar hoe doe je dat nu echt? Bij de Bascule heeft de Centrale Cliënten Raad (CCR) zich er de afgelopen 5 jaar hard voor gemaakt. Susanne Kruys, zelf moeder van een dochter die bij de Bascule in behandeling is geweest, was de afgelopen 5,5 jaar voorzitter van de CCR en treedt nu af. Een mooie aanleiding om in gesprek te gaan met haar, de jongeren Sofia en Fleur, ondersteuner van de Jongerenraad Jantien Nederlof, kinderpsychiater Leonieke Terpstra en bestuursvoorzitter Nellieke de Koning over nieuwe manieren om de cliënt centraal te zetten.

Wat is goede zorg?

Als Susanne terugkijkt op de afgelopen 5 jaar dan was dit een periode van ongelooflijk veel veranderingen, zowel binnen als buiten de Bascule. De stapels papier op haar studiekamer herinneren haar er nog steeds aan hoeveel er van de CCR gevraagd werd. “Op een gegeven moment waren we te veel met bestuurszaken bezig en te weinig met de cliënt. En waar gaat het nu eigenlijk over?” Tijdens een symposium over herstelondersteunende zorg realiseerde Susanne zich dat het nodig was om met alle betrokkenen bij de Bascule in gesprek te gaan over de vraag: wat is nu eigenlijk goede zorg? De CCR nam het initiatief om een leertafel te organiseren, waarbij iedereen, cliënten, behandelaars, bestuurder en beleidsmakers, werd uitgenodigd om hierover met elkaar in dialoog te gaan. Susanne: “We kwamen al snel tot de conclusie dat het eigenlijk niet zo ingewikkeld is. Er is veel onderzoek gedaan naar goede zorg. We komen steeds terug bij hetzelfde; het gaat over de relatie, het samen doen, echte aandacht en luisteren.” De leertafel is sindsdien een vast onderdeel van de Bascule agenda geworden. “En,” vervolgt Susanne: “Het is ook een platform waar mooie kleine initiatieven van de werkvloer gedeeld worden. Zo inspireren we elkaar!”

Een andere belangrijke boodschap van Susanne is dat we onze jongeren nog veel meer kunnen betrekken. Er is wel een Kinderraad en een Jongerenraad in de Bascule, maar het zou mooi zijn om de jongeren meer aan tafel te laten zitten, hen te stimuleren om meer voorop te lopen. Ook zou het voor de organisatie goed zijn als vele andere ouders en jongeren van zich kunnen laten horen, bijvoorbeeld via een digitaal platform. Zo ontstaat er langzamerhand een nieuwe vorm van cliëntmedezeggenschap, waardoor jongeren en hun ouders steeds beter betrokken worden bij ontwikkelingen in de organisatie en in de zorg.

Fleur en Sofia denken mee met de Bascule

Fleur is een jongere die net haar behandeling bij de Bascule heeft afgerond. Ze vertelt dat ze het fijn vond dat er goed naar haar werd geluisterd en dat haar familie, inclusief haar zusje, heel goed werden betrokken. “Dat was helemaal nieuw voor mij. Er werd goed gesproken over wat ik wilde en ook over wat de behandelaar goed voor mij vond. Op de momenten dat ik het even niet zag zitten werd dat snel opgemerkt en werd er meteen wat aan gedaan.” Fleur is bij de Jongerenraad gegaan omdat het haar een leuke uitdaging leek om andere kinderen te helpen, zodat zij ook een goede ervaring kunnen hebben. “Het is nu al goed, maar er zijn altijd verbeterpunten. Bijvoorbeeld verbeteringen aan de netten op het voetbalveld.”

Sofia is nog steeds in behandeling bij de Bascule. Sinds vier weken zit ze in de Jongerenraad. “Het leek me interessant om mee te denken. Er kunnen wel dingetjes verbeterd worden, zoals de materialen. Bijvoorbeeld de bank die gerepareerd moet worden.”

Input van ouders geeft power om het te doen

Dat er op de werkvloer al mooie dingen gebeurden vertelde kinder- en jeugdpsychiater Leonieke Terpstra tijdens de laatste leertafel. Drie jaar geleden heeft ze een nieuw behandelprogramma ingevoerd. Met dit programma wordt de cliënt zelf verantwoordelijk gesteld voor de duur van de behandeling en hoe snel de verschillende fases van het behandelprogramma elkaar opvolgen. Alle ouders en cliënten die waren opgenomen zijn uitgenodigd en gevraagd om hun input te geven. Leonieke vertelt: “Het was best heel spannend, maar er kwamen hele leuke dingen uit. Door het mooie gesprek voelden we als team de power om het te gaan doen. Door de leertafel heb ik besloten om ouders opnieuw uit te nodigen en hen om nieuwe ideeën te vragen.”

De Bascule: Samen, beter.

Bestuursvoorzitter Nellieke de Koning vindt het heel belangrijk om met elkaar op te trekken. “Ons motto is ‘Samen, beter’. Samen beter gaat over samenwerken met kinderen, jongeren, ouders, maar ook samen met medewerkers. We hebben een paar pareltjes waar het samen optrekken echt gebeurt, maar er zijn ook een paar plekken waar het nog niet goed gaat. Of waar we ons te laat realiseren dat we met jongeren en ouders kunnen gaan zitten om hun input te vragen. Samen optrekken, met een open blik, dat is mijn droom. Wat we wel nodig hebben is een zekere rust. Een heleboel dingen liggen er wel, of waren er in het verleden. Tien jaar geleden deden we bijvoorbeeld al spiegelsessies met ouders en jongeren. Door de hectiek van de ontwikkelingen in de jeugdhulp zijn er dingen losgelaten. Dus ik wil graag dat we de rust krijgen om samen op te trekken, om te luisteren en om te reflecteren.”

“De pareltjes zijn de plekken waar we met een open houding van anderen leren, waar mensen nieuwsgierig en actief zijn. Zoals bijvoorbeeld de leertafel.” Nellieke is enerzijds trots op wat er al staat. Anderzijds is het nodig die open blik, de ambitie om het morgen weer beter doen dan vandaag en het samen optrekken met jongeren en ouders, verder te stimuleren. De invoering van ’samen beter beslissen’ is een belangrijke mijlpaal voor het cliëntgericht werken. Hierbij leren behandelaren om meer samen met ouders en hun kind te bespreken wat hun wensen zijn en wat er nodig is.”

Tips en tops

Leonieke Terpstra wil graag tips en tops aan iedere cliënt vragen om beter zicht te krijgen op de verbetermogelijkheden. De nieuwe klanttevredenheidslijsten waar de Bascule nu mee werkt, gaan daar ook zeker bij helpen. Susanne Kruys voegt daaraan toe dat het belangrijk is om te toetsen in hoeverre de punten ook daadwerkelijk verbeteren. Het is belangrijk dat medewerkers zelf verantwoordelijkheid nemen om iets op te lossen. Jantien Nederlof, ondersteuner van de Jongerenraad, vindt de terugkoppeling naar behandelaren ook belangrijk; dan kunnen ze er tenminste echt iets mee doen. “En,” stelt Jantien, “vraag je bij alles af: Raakt dit de cliënt? Betrek die dan. Maak het niet te ingewikkeld, ga het gewoon doen.” Sofia heeft nog een mooi voorbeeld van een situatie dat er een paar sociotherapeuten op de groep weggingen, waar toen socio’s uit de flexpool voor in de plaats kwamen. “Daarover is niet vooraf met ons gesproken. Sommige jongeren hebben daar wel last van.” Fleur beaamt dit: Dat kan wel het verschil maken of je als jongere naar de groep komt of niet”.

Uitdagingen bij goede cliëntmedezeggenschap

Wat zijn bij de Bascule nou de uitdagingen om goede cliëntmedezeggenschap te realiseren? Communicatie staat dan met stip op nummer 1. Goede terugkoppeling aan cliënten, je realiseren wat je cliënten nu echt nodig hebben, open communiceren. Bijvoorbeeld waarom een bepaalde psychiater er opeens niet meer is en waarom er nog geen vervanger is geregeld. Een bepaalde gelijkwaardigheid vinden de jongeren ook heel belangrijk. De sociotherapeuten die open zijn over zichzelf zijn het leukste. “Dan voel ik me niet echt cliënt, maar voel ik me thuis”, zegt Sofia. Nellieke sluit daarop aan: ”Als we ervoor zorgen dat de Bascule een bruisende plek wordt waar cliënten en medewerkers hun ideeën kunnen vormgeven, dan wordt het echt leuk en gaat de energie stromen. Die 7,8 de ouders ons nu al geven kunnen we op die manier vast verder verhogen!“

We laten ons bij de Bascule ook inspireren door een paar mooie voorbeelden die we om ons heen zien, zoals bij het Emma Kinderziekenhuis. Hier zijn de ouders in de lead en komen de dokters ‘op bezoek’ in de ziekenhuiskamer van het kind en de ouders. Of door de Jutters, waar ze alleen een cliëntenraad hebben van jongeren, die heel actief in gesprek gaan met de bestuurder over wat zij goede zorg vinden. Tot slot ExpEx, waar jongeren worden opgeleid om ervaringsdeskundigheid te delen. Deze jongeren hebben iets bijzonders in handen, waar ze iemand anders mee kunnen helpen. Het mooie is dat deze voorbeelden ook binnen de Bascule echt heel goed te realiseren zijn. We zijn het er over eens dat we het gewoon moeten doen!

De site van De Bascule maakt gebruik van cookies.

Niet meer tonen