Gezamenlijke invloed van testosteron en cortisol op gedrag

11 april

Wetenschappelijke publicatie

Wetenschappelijk onderzoek naar het verband tussen hormonen en menselijk gedrag richt zich over het algemeen op de invloed van afzonderlijke hormonen. Zo is bekend dat verhoogde testosteronspiegels gerelateerd zijn aan agressie, en verhoogde cortisolspiegels samenhangen met angst. Een relatief nieuw inzicht in dit onderzoeksveld is dat hormonen ook een gezamenlijke invloed kunnen hebben op het gedrag. Deze dual-hormone hypothese stelt dat testosteron vooral samenhangt met status-relevant gedrag zoals agressie, dominantie en risicogedrag op het moment dat cortisolspiegels laag zijn, en dat dit verband minder sterk is als er meer cortisol aanwezig is.

De resultaten
De laatste jaren zijn er veel studies verricht naar deze dual-hormone hypothese, met wisselende resultaten. Een recente meta-analyse door onder andere Tycho Dekkers en Arne Popma (beiden verbonden aan de Bascule), onderschrijft de dual-hormone hypothese. Het onderzoek, waarbij gegevens uit 33 studies werden geanalyseerd, toont aan dat de gezamenlijke invloed van testosteron en cortisol iets toevoegt bovenop het effect van deze twee hormonen afzonderlijk. Een hormoon-profiel met relatief hoge testosteron waardes en lage cortisol waardes hangt, met name bij mannen, samen met sociale status, risicogedrag, dominantie en agressie. Het gemeten effect is significant maar klein. Hierbij moet worden opgemerkt dat effecten van deze omvang echter gebruikelijk zijn bij onderzoeken naar de invloed van hormonen op het gedrag. Toch is gezien de grootte van het effect, de klinische toepasbaarheid van dit onderzoek vooralsnog zeer beperkt.

Meer lezen over dit onderzoek?
Het onderzoeksartikel werd gepubliceerd in het toonaangevende Neuroscience Biobehavioral Reviews. Lees hier het volledige artikel: A meta-analytical evaluation of the dual-hormone hypothesis: Does cortisol moderate the relationship between testosterone and status, dominance, risk taking, aggression, and psychopathy?